Blog
Tişört Beden Tablosu ve Toplu Siparişte Beden Dağılımı Nasıl Planlanır
Kurumsal siparişlerin ardından depoda kalan kutuların içeriği neredeyse her seferinde aynı: dokunulmamış XS ve XXL’ler. Buna karşılık siparişten iki hafta sonra gelen mesaj da hep aynı oluyor, “L bedenden birkaç tane daha lazım”. Sorun üretimde değil, sipariş öncesindeki hesapta. Tişört beden tablosu doğru okunmadığında ve dağılım tahminle yapıldığında, bütçenin belirli bir kısmı kullanılmayan ürüne gidiyor.
Bu yazıda önce tablonun neyi ölçtüğünü, ardından toplu alımlarda dağılımın nasıl belirleneceğini ele alıyoruz. İkisi birbirine bağlı, çünkü yanlış okunan bir tablo yanlış bir dağılım üretiyor.
Beden Tablosu Aslında Neyi Ölçer
Yaygın bir yanlış anlama var: beden tablosundaki ölçüler kişinin vücut ölçüsü değil, ürünün kendi ölçüsüdür. Yani göğüs değeri, kişinin göğüs çevresini değil tişörtün koltuk altı hizasındaki genişliğini gösterir.
Bu ölçü genellikle tek kat üzerinden, yani ürün düz serildiğinde koltuk altından koltuk altına ölçülerek verilir. Kişinin göğüs çevresiyle karşılaştırmak için bu değerin iki katını almak ve kalıba göre birkaç santimlik rahatlık payı eklemek gerekir.
Tişört ölçüleri genellikle üç kalem üzerinden verilir: göğüs genişliği, ürün boyu ve omuz genişliği. Kol boyu ve yaka genişliği ise ikincil ölçülerdir ve modele göre değişir. Ölçüm noktalarının kalıba göre nasıl değiştiğini tişört kalıp rehberi içinde ayrıntılı olarak ele aldık.
Standart Regular Fit Ölçüleri
Aşağıdaki tablo, bisiklet yaka regular fit bir yetişkin tişörtü için yaygın olarak kullanılan ölçü aralıklarını gösteriyor. Kalıp ve kumaşa göre bir ila iki santimetrelik sapma normal kabul edilir.
| Beden | Göğüs (tek kat, cm) | Ürün boyu (cm) | Omuz (cm) |
|---|---|---|---|
| S | 48 | 68 | 42 |
| M | 51 | 70 | 44 |
| L | 54 | 72 | 46 |
| XL | 57 | 74 | 48 |
| 2XL | 60 | 76 | 50 |
| 3XL | 63 | 78 | 52 |
Kadın kalıplarında ve çocuk gruplarında ölçü mantığı aynı olsa da değerler tamamen farklı bir set üzerinden ilerler. Bu nedenle karma siparişlerde tek bir tablo üzerinden ilerlemek yerine her grup için ayrı tablo talep edilmesi gerekir.
Tabloda dikkat çeken nokta, bedenler arasındaki artışın sabit olmasıdır. Göğüste her bedende üç santimetre, boyda iki santimetre artar. Bu düzenli artış kalıp mantığının temelidir ve bir üreticinin tablosunda düzensiz sıçramalar görülüyorsa kalıp setinde sorun var demektir.

Kalıp Değişince Tablo da Değişir
Aynı beden etiketi, farklı kalıplarda farklı ürün demektir. Slim fit bir M beden, regular fit bir S bedene yakın ölçüler taşıyabilir. Oversize kalıpta ise M beden, regular fit XL’e yaklaşır.
Bu nedenle kurumsal siparişlerde kalıp kararının bedenden önce verilmesi gerekir. Ekipten beden bilgisi toplanmadan önce hangi kalıpta üretim yapılacağı netleşmelidir, aksi halde toplanan tüm bilgi yeniden değerlendirilmek zorunda kalır.
Aynı durum yaka tipinde de geçerli. Polo yaka ürünlerde omuz ve göğüs ölçüleri bisiklet yakaya göre farklı çalışır, çünkü kalıp genellikle daha oturmuş biçimde hazırlanır. Karma siparişlerde her ürün grubu için ayrı tablo istemek gerekiyor.
Oversize taleplerinde ise bir başka detay devreye giriyor. Kullanıcılar oversize ürünlerde genellikle kendi normal bedenlerini istiyor, çünkü bolluk kalıptan geliyor. Bu ayrımın atlanması, gereğinden büyük ürünlerle sonuçlanıyor. Kalıbın ölçü tablosuna etkisini oversize tişört rehberi üzerinden karşılaştırabilirsiniz.
Toplu Siparişte Beden Dağılımı Nasıl Belirlenir
Herkesten tek tek beden bilgisi alınabiliyorsa en doğru yöntem budur ve başka bir hesaba gerek kalmaz. Ancak etkinlik, promosyon ve hediye amaçlı üretimlerde bu bilgi çoğu zaman elde edilemez. Bu durumda beden dağılımı istatistiksel bir yaklaşımla belirlenir. Aşağıdaki oranları elle hesaplamak yerine beden dağılımı hesaplayıcımızı kullanarak adetleri doğrudan çıkarabilirsiniz.
Karma ekiplerde genel dağılım
Kadın ve erkek çalışanın birlikte bulunduğu ortalama bir kurumsal ekipte yaygın olarak kullanılan dağılım şu şekilde ilerliyor: toplam adedin yaklaşık yüzde onu S, yüzde yirmi beşi M, yüzde otuzu L, yüzde yirmi beşi XL ve kalan yüzde onu 2XL ve üzeri.
L bedenin en yüksek paya sahip olması tesadüf değil. Hem erkek hem kadın kullanıcılarda en çok talep edilen beden bu ve bol kullanım tercihi nedeniyle payı daha da artıyor.
Etkinlik ve promosyon dağıtımlarında
Kime verileceği bilinmeyen dağıtımlarda strateji değişir. Burada amaç herkese uyan bedeni maksimize etmektir, çünkü büyük bir ürün küçük bedenli birine yine de kullanılabilir gelirken tersi mümkün değildir.
Bu nedenle etkinlik üretimlerinde ağırlık L ve XL bedende toplanır. S bedenin payı düşürülür, 3XL ise genellikle sembolik adette tutulur. Toplu tişört siparişi verirken bu ayrımı yapmak, kalan stok miktarını belirgin biçimde azaltıyor.
Sektöre göre kayan dağılımlar
Standart dağılım her ekip için geçerli değil. Ağır sanayi, lojistik ve saha ekiplerinde dağılım büyük bedenlere kayar; XL ve 2XL payı yüzde kırkı bulabilir. Buna karşılık ağırlıklı olarak kadın çalışanın bulunduğu ekiplerde S ve M payı yükselir.
Geçmiş siparişlerin kayıtları bu noktada en değerli veri kaynağı. İkinci siparişte tahmin yerine önceki dağılımı referans almak, isabet oranını ciddi biçimde artırıyor. Kalan stokun hangi bedenlerde biriktiğini not etmek de aynı işi görüyor ve bir sonraki dağılımı kendiliğinden düzeltiyor.

Kadın ve Erkek Kalıbını Ayrı Değerlendirmek
Unisex kalıp, kurumsal siparişlerde pratik olduğu için sık tercih ediliyor. Ancak unisex bir kalıp aslında erkek kalıbının biraz yumuşatılmış halidir ve kadın çalışanlarda omuz genişliği ile bel oranında uyumsuzluk yaratabilir.
Ekipte kadın çalışan oranı yüksekse iki ayrı kalıpta üretim yapmak, aynı bütçeyle çok daha yüksek kullanım oranı sağlıyor. Kadın kalıbında omuz daha dar, bel hafif içeri alınmış ve ürün boyu birkaç santimetre kısa olur.
İki kalıpla çalışıldığında beden bilgisi de ayrı toplanmalıdır, çünkü kadın kalıbındaki M ile unisex kalıptaki M aynı ürün değildir. Bu ayrımın yapılmaması, iki kalıpla çalışmanın sağladığı avantajı tamamen ortadan kaldırır.
Bütçe ya da adet nedeniyle tek kalıpta kalınacaksa, unisex kalıpta bir beden küçük seçeneğin de dağılıma eklenmesi kadın çalışanlar açısından işe yarayan bir çözüm.
Beden Toplama Sürecini Kolaylaştırmak
Tişört beden hesaplama aşamasında en pratik yöntem, ekibe soyut beden harfleri sormak yerine somut referans vermektir. “Hangi beden giyiyorsunuz” sorusu kişiden kişiye farklı yorumlanır, çünkü herkesin referansı farklı bir markadır.
Bunun yerine ölçü tablosunu paylaşmak ve kişilerin evdeki bir tişörtü düz serip koltuk altından ölçmesini istemek çok daha isabetli sonuç veriyor. Bu yöntem beş dakika sürüyor ve yanlış beden oranını belirgin biçimde düşürüyor.
Toplanan bilgilerin kayıt altına alınma biçimi de önemli. Beden bilgisini kişi bazında saklamak, sonraki siparişlerde bu süreci tamamen ortadan kaldırıyor. Çoğu kurumda bilgi her seferinde yeniden toplanıyor, oysa bir kez oluşturulan liste yıllarca kullanılabiliyor.
Büyük ekiplerde ise numune seti yöntemi işe yarıyor. Her bedenden birer adet numune ekibe ulaştırılıyor, kişiler deneyip kendi bedenini işaretliyor. Ek maliyeti düşük, isabet oranı ise en yüksek yöntem bu.
Yıkama Sonrası Çekme Payını Hesaba Katmak
Ölçü tablosu üretim sonrası ürünü tanımlar, kullanıcının bir ay sonra elindeki ürünü değil. Pamuklu kumaşlarda ilk yıkamalarda boyda yüzde üç ile beş arasında çekme normal kabul edilir ve bu, 72 santimetrelik bir üründe iki ila üç santimetreye karşılık gelir.
Baskılı ürünlerde çekme ayrıca baskıyı da etkiliyor. Kumaş yıkamada çekerken baskı aynı oranda çekmediği için baskının kenarlarında kırışma görülebiliyor. Bu, baskı hatası gibi algılansa da genellikle kumaşın ön çektirme işlemi görmemiş olmasından kaynaklanıyor.
Enzim yıkamalı ya da ön çektirme işlemi görmüş kumaşlarda bu oran belirgin biçimde düşer. Uzun süre kullanılacak kurumsal üretimlerde bu işlemi tercih etmek, beden şikayetlerinin önemli bir kısmını baştan engelliyor.
Kumaş yapısının çekme davranışına etkisini toptan tişört üretimi yazımızda ele aldık. Model bazında ölçü farklarını görmek için tişört modelleri rehberi ve bisiklet yaka pamuk tişört kategorimiz üzerinden karşılaştırma yapabilirsiniz. Kurumsal tişört sipariş sürecinde beden tablosunun teklifle birlikte talep edilmesi, sonraki tüm adımları kolaylaştırıyor.